METAAL - DE KRACHT
OVER VOEDING
wat is verantwoorde voeding
de schijf van vijf
energie en kilojoules
hoeveel energie
koolhydraten
vetten
cholesterol
essentiële vetzuren
eiwitten
vitamines
in vet oplosbare vitamines
in water oplosbare vitamines
over mineralen
bioactieve stoffen
probiotica en prébiotica
voedingssupplementen
gebruik voedingssupp.
fabeltjes over vitamines
verrijkte voeding
richtlijnen gezonde voeding
tips voor actievelingen
verdeling voedsel over de dag
MICRO-ORGANISMEN
wat is voedselbederf
vormen van besmetting
chemische besmetting
wat zijn micro-organismen
soorten micro-organismen
hygiënetips
DE GESCHIEDENIS VAN DE VOEDINGSLEER
de geschiedenis van voedsel
oertijd tot 1960
1960 tot heden
voedsel en macht
religieuze aspecten
VEGETARISME
vegetarisme
combineren en vervangen
VOEDSELALLERGIE
voedselallergie
allergie en onze producten
VOEDSELVEILIGHEID
voedselveiligheid
de warenwet
controlerende instanties
risicoanalyse en veiligheid
naar de winkel
naar het hoofdmenu en de overige
hoofdstukken
|
Bacteriën
De levenscyclus van bacteriën in het algemeen.
Bacteriën vermenigvuldigen zich door celdeling,
uit één ontstaan er twee en zo verder. Zij hebben daar wel een aantal zaken
bij nodig: voedingsstoffen, vocht en een bepaalde temperatuur. Als aan één
van deze voorwaarden niet voldaan wordt kunnen zij zich niet vermenigvuldigen. Daarmee zijn zij echter niet ook direct gedood. Bacteriën
kunnen heel goed in een soort 'slapende' vorm aanwezig zijn. Wanneer de
omstandigheden vervolgens weer verbeteren worden ze 'wakker' en
vermenigvuldigen zich weer razendsnel.
Welke voorwaarden stelt een bacterie dan precies?
Allereerst een voedingsstof: eiwit en/of koolhydraten. Vlees, kip,
vis, melk, groente, fruit en alle gerechten die daarvan gemaakt zijn, zijn dus
uitstekende voedingsbronnen voor een bacterie.
Verder heeft hij vocht nodig: producten die weinig vocht bevatten
zijn dus een minder goede bron voor bacteriën: gedroogde groente of
vlees, allerlei poeders en meelproducten zullen minder bacteriën
bevatten. Ook producten met veel suiker, zuur of zout zijn geen geschikte
omgeving voor bacteriën: azijn, jam en in zuur ingelegde producten zoals
augurken bederven daarom minder snel. Vandaar dat inleggen, zouten
(pekelen), zoeten en drogen zulke goede manieren zijn om voedsel te
conserveren.
Temperatuur speelt een belangrijke rol bij de vermenigvuldiging
van bacteriën. Bij een temperatuur tussen de 15 en 40 graden
Celsius vermenigvuldigen de meeste ziekteverwekkende bacteriën zich het
snelst. En dat gaat razendsnel: in een paar uur kunnen er al
miljoenen bacteriën zijn ontstaan. Door de temperatuur naar beneden te
brengen wordt de deling vertraagd, maar niet gestopt. Pas bij
temperaturen beneden 0 graden Celsius wordt de deling gestopt. Zelfs in
dikke ijslagen, waar de temperatuur ver beneden 40 graden Celsius is,
worden nog bacteriën aangetroffen die, eenmaal weer in een lekker zwoel
klimaat gebracht, volop leven en vermenigvuldigen. Producten uit de
diepvries of koeling lopen dus net zo goed het risico om te bederven.
Zeker wanneer het ontdooien of bewaren lang duurt, is de kans dat het
product weer ettelijke miljoenen bacteriën bevat zeer reëel. Er is
een verschil tussen bacteriesoorten: bacteriën die zich in darm of maag
nestelen en bacteriën die gifstoffen afgeven. Bij sterke
verhitting (boven de 75 graden Celsius) gaan de bacteriën die zich in
maag of darm nestelen wel dood. Echter, de bacteriesoorten die
gifstoffen afgeven vormen bij sterke verhitting sporen. Uit de sporen ontstaan weer nieuwe bacteriën
zodra de omstandigheden weer goed zijn. Bijvoorbeeld door het (te traag)
afkoelen van een gekookte maaltijd of het weer opwarmen zonder het
product opnieuw te koken.
- Verhitten tot 75 graden Celsius doodt: de bacteriën die zich in de maag of darmen
nestelen: Salmonella, Campylobacter en E-coli bacterie
- verhitten tot 75 graden Celsius doodt niet: de bacteriën die een gifstof in het voedsel afgeven: Clostridium
botulinum (beter
bekend als botulisme) en Bacillus cereus, beter bekend als de 'opgewarmde
rijstbacterie'. Botulisme kan dodelijk zijn, bacillus cereus leidt
meestal tot ernstige braakneigingen en diarree. Bij deze beide soorten zal de
bacterie sporen vormen die eveneens vernietigd moeten worden. Om deze
soorten effectief te bestrijden moet bij hogere temperatuur of langer
verhit worden.
Er zijn meer micro-organismen dan alleen bacteriën. Op de
bladzijde watervervuiling staan ze, met hun
kenmerken, opgenoemd. Omdat water vaak gebruikt wordt om voedsel te reinigen
en in te bereiden, is
de interactie en het belang van schoon water bij het onderwerp voedselbederf duidelijk.
Hoe kun je de specifieke micro-organismen behandelen, wat voor
voorzorgsmaatregelen neem je, zodat je niet ziek wordt? Deze
vragen kunnen het best beantwoordt worden, door de soorten afzonderlijk
te beschrijven. Dat doen we op de volgende bladzijde.
lees verder
© Globetrotter, 1999 - 2002.
Laatste update: 1 oktober 2002.
terug naar de vorige pagina
|
|