Niet voor niets is rood de kleur van gevaar én de kleur voor
vlammen. Het onderwerp veiligheid is al een paar keer aangestipt in dit
hoofdstuk. Veiligheid heeft heel veel te maken met zorgvuldig
gebruik en zorgvuldig en tijdig uitgevoerd onderhoud.
Op deze bladzijde nog een paar tips daartoe. Sommige tips lijken 'open
deuren', toch gebeuren de meeste ongelukken door knullige foutjes....
Voor alle branders:
Leg, voor je de brander aansteekt, iets op de grond dat vlak is,
de warmte reflecteert en isolerend werkt.
Hiermee wordt de brander
stabieler, verwarm je de pan beter en voorkom je verbranding van de
ondergrond: grassprieten die vlam vatten etc.
Kook bij voorkeur niet in de tent
maar op veilige afstand. Zelfs ervaren kampeerders zien nog wel kans hun
tent te verbranden.
Voor het
behoud van de pannen voorkom je natuurlijk droogkoken (attentie bij het
smelten van sneeuw, zie de bladzijde sneeuwsmelten) maar ook
windschermen worden erg warm wanneer zij dicht bij het vuur staan.
Ook
al koelt alles snel af wanneer je buiten kookt: een pannengreep is geen
overbodige luxe.
Plaats een brander altijd zo dat deze vlak staat en niet 'in de loop' staat.
Kijk uit met (spelende) kinderen.
De pannen moeten stabiel staan, zet geen te grote pan op een brander.
Brandstofflessen en gastankjes mogen niet gedeukt zijn. Er wordt druk
op uitgeoefend en daar waar de deuk weer bol wordt ontstaat een zeer zwakke
plek. De fles met brandstof mag ook niet te heet worden. Branders
waarbij de brandstoffles (tank) op enige afstand van de brander zelf
aanwezig zijn hebben, in ieder geval onze, voorkeur.
Brandstofflessen zijn speciale flessen die drukbestendig zijn,
goed afsluitende doppen hebben en een speciale coating aan de
binnenzijde hebben zodat de brandstof het materiaal niet kan aantasten.
Zie ook de bladzijde kookaccessoires.
Vul de brandstofflessen - of vaste tank - niet verder dan de maximaal
aangegeven vulling.
Een goede brandstoffles is rood en duidelijk herkenbaar
als
brandstoffles zodat vergissen uitgesloten is. Het gebruiken van deze flessen
voor een ander doel is dus niet handig.
Benzine en Multifuelbranders:
Aansteken: draai de brandstofkraan niet te ver open maar bedenk ook dat dit toch
een keer zal gebeuren; wees dus altijd voorbereid op
steekvlammen of hoge vlammen.
Elke brander heeft zijn eigen
gebruiksaanwijzing, oefen met een nieuwe of onbekende brander in een
gecontroleerde omgeving tot je het 'kunstje' onder de knie hebt.
Voor het opbouwen van de druk moet gepompt worden, doe dit niet terwijl
er al een pan met heet water op de brander staat.
Branders met vaste
tank: laat na gebruik de brander eerst afkoelen voor je druk eraf
haalt, dat voorkomt dat er lekkages ontstaan.
Ook losse
brandstofflessen bewaar en vervoer je het best met de druk eraf.
Handigheidjes:
Een kleine schenkdop of minitrechter werkt erg prettig bij het bijvullen
van de brandstoffles, een zeefje erin voorkomt vervuiling van je
brander.
Vul de brander voor je gaat koken, anders moet je
halverwege constateren dat de brander leeg is en een brander met vaste
tank kun je beter niet bijvullen als deze warm is. Daarnaast heb je dan
meer kans dat je benzine aan je handen krijgt en daardoor loop je weer
risico dat deze in het eten komt.
Zorg voor reserveonderdelen die bij de
brander horen: een paar rubber ringen, klein passend sleuteltje, ee
leertje voor de pomp, iets om
de sproeier door te kunnen prikken (ook voor gastankjes geen overbodige
luxe). Een aantal merken verkoopt complete sets voor de specifieke
branders, zodat u altijd het juiste ringetje ter beschikking heeft. Een oude tandenborstel
is handig om roet weg te kunnen vegen. Roetaanslag kun je ook
verwijderen met lauw wateren een sopje. Berg na de vakantie de brander
schoon en droog op.
Een aantal
branders hebben een slim schoonmaak mechanisme voor de brander: je
moet dan schudden of een magneetje regelmatig onder de brander
doorhalen. Dat maakt het onderhoud een stuk gemakkelijker. Onderhoud, regelmatig uitgevoerd, scheelt in de
storingen, zorgt ervoor dat de bevestigingen niet vast gaan plakken of
roesten, kortom zorgt dat uw brander in conditie blijft.
Smeer de pomp regelmatig en zorg dat de aansluitingen niet verdrogen.
een kleine druppel naaimachineolie of olie van de peilstok uit de auto
verdoet prima maar ook olijfolie verricht wonderen.
Vanuit veiligheidsoogpunt is
eigenlijk geen enkele brander geschikt om kinderen er mee te laten
omgaan. Maar, dat gezegd hebbende, jong geleerd is oud gedaan en
als kinderen goed begeleidt worden is gezamenlijk koken natuurlijk wel
heel leuk. in dat geval is een spiritusbrander de meest veilige optie.
Hoe dan ook, na alle bladzijdes in dit hoofdstuk is er
veel informatie aanwezig die kan helpen om een bewuste keuze te maken.
Als je de
brandersoorten ook nog in de praktijk wilt testen zijn onze
kookcursussen misschien nog wat voor jou. Daar leer je namelijk niet alleen erg lekkere
gerechten bereiden maar ook nog (veilig) omgaan met diverse
branders.
Een voorbeeld van zowel een spiritusbrander als een
multifuel brander worden op de volgende
bladzijdes besproken.
Met name deze twee branders omdat deze, elk in hun eigen categorie, prima branders zijn waar wij
helemaal achter kunnen staan.
© Globetrotter, 1999 - 2002.
Laatste update: 1 oktober 2002.
terug naar de vorige pagina
VUUR -DE WARMTEBRON
