G l o b e t r o t t e r

Buitensportvoeding


drinken en de schaduw van de olijfboom, Griekenland
WATER - HET LEVENSELIXER

HET BELANG VAN WATER
waarom is vocht nodig
hoeveel vocht is nodig
wat is vochtbalans
uitdroging
oververhitting
hoogteziekte
signalen van vochttekort
vocht op peil houden

OMGAAN MET WATER
hoe vind je water
water beoordelen
soorten verontreiniging
methodes van ontsmetten
ontsmetten org.materiaal
water filteren
chemisch ontsmetten
ontsmetten door koken
ontsmetten met zout en elektriciteit
water uit sneeuw en ijs

WATER VERVOEREN
materialen voor wateropslag

naar de winkel

naar het hoofdmenu en de overige hoofdstukken


Water - eerste hulp bij vochtproblemen

Warmte-uitputting
oorzaak: vocht, en vooral mineralenverlies door overmatig zweten.
symptomen: Door het lage zoutgehalte treedt kramp op in buik en beenspieren. Het slachtoffer ziet bleek en is overdekt met zweet. Meestal wordt aangegeven heel moe te zijn, misselijk en /of duizelig te zijn. Soms: neiging tot flauwvallen.
behandeling:

  • zoek onmiddellijk een plekje in de schaduw en las een pauze in.
  • Het zouttekort moet zo snel mogelijk opgeheven worden. Laat het slachtoffer zitten en water drinken waarin zout is opgelost,
    Wees hierin zeer gedecideerd, maar: het slachtoffer moet zelf de mok vast kunnen houden om verslikken of stikken te voorkomen. Bij bewustzijnsverlies mag je nooit vocht toevoeren, maar blijf je het lichaam wel koelen.
    Gebruik twee afgestreken theelepels zout in 0,20 liter water(één afgestreken theelepel = ong. 9 gram). Laat dit niet te snel achter elkaar opdrinken omdat de kans dan groot is dat het slachtoffer gaat braken (extra vochtverlies). 
  • Zakjes ORS (oral rehydratation salts), opgelost in voldoende water, werken ook goed. Let er wel op dat je ook hierbij voldoende water gebruikt, anders maak je het probleem alleen maar erger! 
  • Wanneer het slachtoffer weigert om de zoute drank te drinken kun je proberen om in ieder geval isotone drank of in water opgeloste limonadepoeder te geven.
  • benut de pauze om een warme drank te maken: soep of bouillon.
  • indien mogelijk, koel de polsen, nek en voorhoofd met een koele, vochtige lap.
  • laat het slachtoffer veel drinken, met korte tussenpozen en neem ruim de tijd voor een pauze. Desnoods wordt ter plekke het kamp gemaakt of laat één van de anderen bij het slachtoffer en probeer een goede kampplek te vinden, dicht bij water.
  • Wat altijd geldt: geef het slachtoffer voldoende tijd om op krachten komen en laat hem nooit alleen.

Warmtestuwing (ontregeling van de thermostaat in de hersenen)
oorzaak: het lichaam kan zijn warmte niet meer kwijt. (veel inspanning geleverd in een warme omgeving,  of in een omgeving met een hoge luchtvochtigheid en/of slecht ventilerende kleding)
symptomen: rode warme huid, hevig zweten, pijn in armen of benen, onzeker loopgedrag en/of verwardheid, snelle pols.
De enige levensreddende behandeling is: het -snel- omlaag brengen van de lichaamstemperatuur

  • breng het slachtoffer onmiddellijk in de schaduw en  koelte
  • laat hem met het bovenlichaam omhoog rusten.
  • als het slachtoffer bij kennis is laat je hem (gekoeld) water drinken met eventueel toegevoegd zout. (langzaam laten opdrinken - zie ook warmte - uitputting).
  • koel het lichaam met vochtige doeken en laat het slachtoffer rusten.
  • stel elke inspanning uit tot de omgeving koeler geworden is. Zet desnoods ter plekke je kamp op.
  • pas wanneer de polsslag rustiger is en de temperatuur van het lichaam normaler is: warme dranken geven volgens de behandeling bij warmte-uitputting)
  • ondanks dat het slachtoffer waarschijnlijk na enige tijd zal aangegeven dat het wel weer gaat, kun je beter deze dag niet meer verder gaan.

Zonnesteek
Dit is hetzelfde probleem als bij warmtestuwing maar wordt veroorzaakt door directe zonnestraling op hoofd of nek. Dit beïnvloedt rechtstreeks de thermostaat in de hersenen. symptomen: gelijk aan de behandeling bij warmtestuwing.
behandeling: gelijk aan de behandeling bij warmtestuwing

Hitteberoerte
Deze situatie is levensbedreigend en moet te allen tijde voorkomen worden door preventief en snel handelen bij de voorgaande stadia (warmtestuwing en/of zonnesteek). Helaas kan hitteberoerte vrij acuut optreden en worden de signalen vaak te laat onderkend. Als er vervolgens niet snel en correct wordt gehandeld kan een fatale situatie ontstaan.
symptomen: bij hitteberoerte stijgt de temperatuur tot boven de 40 graden Celsius;
directe gevolgen hiervan zijn stoornissen in het bewustzijn, toevallen, snelle pols en bloedsomloopstilstand. Zie voorgaand stadium: zonnesteek en warmtestuwing
Behandeling:
Het onmiddellijk naar beneden brengen van de lichaamtemperatuur is nu ontzettend belangrijk en heeft alle prioriteit.
Breng het slachtoffer in de koelte, plaats het bovenlichaam hoger dan de voeten, trek alle kleren uit en koel het lichaam met natte doeken die voortdurend ververst worden. Gebruik echter geen ijskoud water en leg hem ook niet in een bergmeertje. Dit abrupte temperatuurverschil doet meer schade dan dat het goed doet. Wel mag het lichaam besproeid worden met water of spons het lichaam af. Wapper met doeken om een luchtstroom langs het lichaam te veroorzaken.
Controleer voortdurend bewustzijn, ademhaling en bloedsomloop en handel daarnaar.
Als er stilstand in de bloedsomloop of ademhaling ontstaat moet deze natuurlijk eerst behandeld worden. Als het slachtoffer bij kennis is kun je 'm laten drinken (zie bij de bovengenoemde behandelwijzen), maar uitsluitend wanneer hij bij bewustzijn is! Laat het slachtoffer absoluut niet alleen.
Ondertussen moet één van de tochtgenoten hulp gaan regelen. Bij hoge lichaamstemperaturen kan weefselschade en hersenschade ontstaan, observatie en behandeling in een ziekenhuis is bij hitteberoerte noodzakelijk. Uiteraard is vervoer, anders dan naar het ziekenhuis, uitgesloten.

Voorkomen is beter dan genezen. De volgende bladzijde geeft tips over hoe je vocht op peil houdt


© Globetrotter, 1999 - 2006. Laatste update: 2 april 2005.

terug naar de vorige pagina