G l o b e t r o t t e r

Buitensportvoeding


Niagara falls, Canadese zijde
WATER - HET LEVENSELIXER

HET BELANG VAN WATER
waarom is vocht nodig
hoeveel vocht is nodig
wat is vochtbalans
uitdroging
oververhitting
signalen van vochttekort
wat te doen bij vochttekort
vocht op peil houden

OMGAAN MET WATER
hoe vind je water
water beoordelen
soorten verontreiniging
methodes van ontsmetten
ontsmetten org.materiaal
water filteren
chemisch ontsmetten
ontsmetten door koken
ontsmetten met zout en elektriciteit
water uit sneeuw en ijs

WATER VERVOEREN
materialen voor wateropslag

naar de winkel

naar het hoofdmenu en de overige hoofdstukken


Wat is "hoogteziekte"?

En waarom staat dit onderwerp in een hoofdstuk over water? Nou eigenlijk is dat wel logisch want één van de symptomen bij hoogteziekte is oedeem (waterophoping), één van de risico's bij hoogteziekte is long- of hersenoedeem, één van de remedies is voldoende drinken. Ohh?

Hoe hoogteziekte nu precies ontstaat is nog steeds niet helemaal bekend. Bekend is dat het uitgelokt wordt door een tekort aan zuurstof. Bergen, ijle lucht en zuurstofgebrek: die link kan iedereen leggen. Maar zeer waarschijnlijk wordt het zuurstoftekort door meer redenen veroorzaakt dan de ijle lucht alleen. Of beïnvloedt de ijle lucht meer aspecten van ons functioneren. Men vermoedt, en dit vermoeden wordt steeds sterker, dat de waterhuishouding hierin een heel belangrijke rol speelt. 

Eén van de gevolgen van hoogteziekte, het dodelijke gevolg daarvan, is het oedeemverschijnsel: het slachtoffer krijgt vochtophoping in longen en/of hersenen. Teveel vocht in de hersenen veroorzaakt hoofdpijn, vochtophoping onder de huid veroorzaakt oedeem. Vochtophoping in de longen veroorzaakt longoedeem. Deze gevolgen maken hoogteziekte tot zo'n levensbedreigende situatie. Maar waarom wordt dat vocht vastgehouden, dat lijkt de vraag te zijn. 

We gaan weer even terug naar de werking van het menselijk lichaam. Dorst is een signaal dat wordt opgeroepen door de verhoging van ADH ( Anti Diuretisch Hormoon) in het bloed. ADH zorgt ervoor dat de nieren de uitscheiding van water beperken zodra er minder water ter beschikking is. Tegelijkertijd stuurt het de vraag om waterinname naar de hersenen. Op grotere hoogtes, waar de lucht droger en de zuurstofdruk anders is, zou het ontstaan van het dorstgevoel en dus het afgeven van het signaal zeer logisch zijn. Het vreemde is nu, dat het dorstgevoel vaak ontbreekt. Blijkbaar wordt ADH aangemaakt zonder de dorstprikkel af te geven, terwijl de opdracht naar de nieren, om niet te hard te werken, wel wordt gegeven. Je wordt niet geprikkeld om vocht tot je te nemen; er ontstaat uitdroging.
Hoe longoedeem nu precies ontstaat is nog niet geheel bewezen. Wat we wel weten is, dat er in de longvaten een hoge bloeddruk ontstaat, waarop door het afweermechanisme gereageerd wordt. Deze combinatie zorgt ervoor dat cellen die normaal gesproken vocht vasthouden, vocht gaan lekken. Vocht uit de cellen verplaatst zich naar de weefsels, hierdoor krijg je nog minder zuurstof (lucht) binnen en eigenlijk verdrink je in het eigen lichaamsvocht.
Voldoende drinken is nodig om voldoende transport van zuurstof te garanderen. Zeker op grotere hoogtes waar minder zuurstof ter beschikking is en het bloed dikker wordt, is water een belangrijke verdunner. Hoe meer het bloed verdund kan worden, hoe beter de geringe hoeveelheid zuurstof de kans krijgt om op de juiste plaatsen aan te komen. 

Al met al heb je dus juist veel vocht nodig om het bloed dun te houden maar krijg je onvoldoende prikkels om te drinken en lek je mogelijk vocht naar de verkeerde plaatsen. Verondersteld wordt dat het proces van oedeemvorming voorkomen kan worden door voldoende en vooral regelmatig te drinken. Doordat er voldoende vocht ter beschikking is verloopt de bloedstroming beter, voorkom je de stijging van de bloeddruk en daarmee voorkom je -mogelijk- hoogteziekte. Bewezen is dit nog niet en het is niet de enige preventie. In het voorkomen van hoogteziekte speelt acclimatiseren, het geleidelijk wennen aan de ijle lucht, een belangrijke rol. Maar er wordt tegenwoordig ook een link gelegd naar het voedsel: veel koolhydraten en suikers, maar weinig vet.

Duidelijk is ook dat hoogteziekte niet toegewezen kan worden aan specifieke eigenschappen zoals leeftijd, conditie, wel of niet roken en dat de ene persoon er wel last van heeft, maar de ander niet. En dat degene die al eens last van hoogteziekte had, de volgende keer een hoger risico heeft, maar de volgende beklimming ook probleemloos kan doorstaan.  Het mysterie van oorzaken en remedies is dan ook zeker nog niet ontrafeld!

In ieder geval wordt voldoende drinken nog steeds aanbevolen als één van de hulpmiddelen bij het voorkomen van hoogteziekte.  

lees verder


© Globetrotter, 1999 - 20
11. Laatste update: 24 december 2010.

terug naar de vorige pagina