G l o b e t r o t t e r

Buitensportvoeding


vissen op merlijn, Nieuw Zeeland
METAAL - DE KRACHT

OVER VOEDING
wat is verantwoorde voeding
de schijf van vijf
energie en kilojoules
hoeveel energie
koolhydraten
vetten
essentiële vetzuren
eiwitten
vitamines
in vet oplosbare vitamines
in water oplosbare vitamines
over mineralen
bioactieve stoffen
probiotica en prébiotica
voedingssupplementen
gebruik voedingssupp.
fabeltjes over vitamines
verrijkte voeding
richtlijnen gezonde voeding
tips voor actievelingen
verdeling voedsel over de dag

MICRO-ORGANISMEN
wat is voedselbederf
vormen van besmetting
chemische besmetting
wat zijn micro-organismen
wat doen micro-organismen
soorten micro-organismen
hygiënetips

DE GESCHIEDENIS VAN DE VOEDINGSLEER
de geschiedenis van voedsel
oertijd tot 1960
1960 tot heden
voedsel en macht
religieuze aspecten

VEGETARISME
vegetarisme
combineren en vervangen

VOEDSELALLERGIE
voedselallergie
allergie en onze producten

VOEDSELVEILIGHEID
voedselveiligheid
de warenwet
controlerende instanties
risicoanalyse en veiligheid

naar de winkel

naar het hoofdmenu en de overige hoofdstukken


Vetten - cholesterol 

Cholesterol is een vetachtige stof die het lichaam nodig heeft als bouwstof voor lichaamscellen en hormonen en bij de omzetting van Vitamine D. Zonder cholesterol kan het lichaam niet functioneren. Normaal gesproken maakt het lichaam zelf precies voldoende om goed te functioneren en doet dat voornamelijk in de lever. Een klein gedeelte van cholesterol wordt opgenomen uit voeding.

Vet en cholesterol lossen niet op in bloed, dit is vergelijkbaar met het niet oplossen van olie in water. Kleine bolletjes cholesterol worden daarom omgeven door een laagje eiwit en op die manier vervoerd door het bloed. De twee belangrijkste eiwit-cholesteroldeeltjes zijn LDL en HDL

  • LDL heeft als taak, het vervoeren van het cholesterol naar de verschillende delen van het lichaam. Tijdens dit transport kan LDL zich vasthechten aan de slagaders en daardoor vernauwingen veroorzaken.
    LDL zit in verzadigde vetzuren, 70% van het cholesterol bestaat uit LDL.
  • De resterende 30% cholesterol is het zogenaamde  HDL. HDL is het voor het lichaam noodzakelijke cholesterol en transporteert het teveel aan cholesterol juist af naar de lever, die er op zijn beurt weer voor zorgt dat het cholesterol in de darmen en vandaar in de ontlasting komt.
    HDL zit in onverzadigde vetzuren.

Het menselijk lichaam maakt cholesterol aan onder invloed van verzadigde vetzuren.  Veel verzadigde vetzuren in de voeding zorgen dus voor een verhoging in de cholesterolaanmaak.
Daarnaast kan de hoeveelheid cholesterol ook verhoogd worden door het eten van voedsel waarin veel cholesterol voorkomt. Het effect van het zogenaamde 'voedingscholesterol' is echter veel minder sterk dan van verzadigd vetzuur. 

Risicofactoren: sommige mensen hebben van nature de neiging tot een te hoog cholesterolgehalte in het bloed (erfelijke hypercholesterolemie). Het spreekt vanzelf dat dan extra voorzorg, zoals een dieet en/of medicijnen, een noodzakelijkheid is. Ook wanneer er sprake is van een traag werkende schildklier, bepaalde vormen van suikerziekte of het gebruik van bepaalde medicijnen, is het risico van een te hoog cholesterolgehalte in het bloed aanwezig. 

De effecten van leefstijl: overgewicht verandert de lichaamprocessen en kan daardoor een te hoog gehalte cholesterol veroorzaken. Roken en hoge bloeddruk kunnen de bloedvaten beschadigen waardoor het cholesteroleiwit zich gemakkelijker zal hechten. Met name de leefstijleffecten zijn in de huidige tijd factoren van betekenis geworden, die elkaar ook nog eens in negatieve zin versterken. Zij hebben de noodzaak tot goede voeding verhoogd.

Wat betekent dat concreet voor je voeding ? Vervang producten met veel verzadigde vetzuren door producten met onverzadigde vetzuren, gebruik voldoende vezels, vervang vlees minimaal 2 x per week door vis, en eet bij voorkeur volkorenproducten. De "richtlijnen gezonde voeding" kunnen daarbij goed als uitgangspunt dienen. Verder is het handig om te weten dat voedingscholesterol voorkomt in eidooier, volle zuivelproducten, vet vlees, orgaanvlees, garnalen en schelvislever. Verzadigd vet tref je in dezelfde producten aan maar ook in koekjes en chocolade. Onverzadigd vet vind je in bijna alle soorten olie, noten en vette vis.
De toevoegingen aan dieet margarine en dieet bak- en braadproducten zijn stoffen die uit planten komen en qua structuur erg op cholesterol lijken. Deze stoffen blokkeren de opname van LDL cholesterol uit voeding en het bloed, terwijl zij zelf niet opgenomen kunnen worden door het lichaam. Door deze stoffen kan het LDL cholesterol met 10% dalen. Dit is inmiddels in diverse studies bewezen.  

verder lezen


© Globetrotter, 1999 - 2002. Laatste update: 1 oktober 2002.

terug naar de vorige pagina