geschiedenis van de voeding: van 1960 tot nu

De combinatie van de kennis van micro-organismen, de  microbiologie en de verbeterde kennis over vitamines zorgen er sinds 1960 voor dat de technische ontwikkelingen in de voedselindustrie steeds sneller verlopen. In 1959 werd door de ruimtevaart het proces van conserveren en testen van voedsel nog verder verfijnd. De consument en het voedsel dat heden ten dage wordt aangeboden in de supermarkten heeft hiervan geprofiteerd.

Er zijn nog maar weinig producten die niet het gehele jaar door te verkrijgen zijn. Voor diegene die het wil is het gehele jaar vitaminerijk, vers voedsel verkrijgbaar. Er is altijd verse vis, vlees en melk;  allerlei producten uit diverse landen en keukens worden vers aangevoerd. Dat er voedsel uit de gehele wereld verkrijgbaar is komt voor een groot gedeelte door de verbeterde houdbaarheid. En uiteraard staan ook andere ontwikkelingen niet stil. De komst van vliegtuigen in plaats van langdurige bootreizen heeft aan de verkrijgbaarheid natuurlijk ook het nodige bijgedragen. De verpakkingsindustrie spreekt ook een woordje mee; dat melk niet per definitie uit een pak komt maar uit een koe moet tegenwoordig op school geleerd worden. Door de welvaart in het westen worden reizen ondernomen, die -tot dan toe - vreemd voedsel en/of vreemde bereidingswijzen in ons leven introduceren. Zonnebank, centrale verwarming en veel kantoorwerk, het leven zelf verandert ingrijpend. De stoere stampot wordt vervangen door sushi en minigroentes. 

In 1993 begint de opmars van gezondheidsbevorderend voedsel, voedsel dat verrijkt is met vitamines, mineralen, bacteriën en zelfs al vetzuren. Waarom nog een sinaasappel eten als de werkzame stof ook in een pilletje kan zitten? Een andere dimensie wordt ingeslagen met de gen-technologie. Aan melk kan medicijn worden toegevoegd door de DNA structuur van de koe te wijzigen; vitamine A gebrek in landen waar veel rijst wordt gegeten wordt bestreden met de zogenaamde 'rode rijst'; rijst die door aanpassingen in de DNA structuur vitamine A bevat. 

In 2002 verschijnen berichten in de kranten: de Nederlander stapt massaal over naar 'gemaksvoedsel', voedsel dat al bereid is en vaak alleen nog maar verwarmd moet worden. 35% van de Nederlandse huishoudens gebruikt de magnetron in plaats van zelf de maaltijd te koken. We ontbijten uit een flesje en drinken melk met vitamine C. Nu al bedraagt gemaksvoedsel 40% van de uitgave aan voedsel. De keukenfabrikanten nemen een oven niet meer standaard op in de basisopstelling. De maaltijd nuttigen wordt een standaard handeling en is koken alleen nog voor de feestdagen? Er zijn deskundigen die stellen dat dit door de consument zelf geëist wordt, er zijn deskundigen die stellen dat de producenten dit gedrag veroorzaken, door het aanbod en de reclame.  

De vraag is eigenlijk alleen of dit een slechte ontwikkeling is. Wanneer de voeding verantwoord is, voldoende smaak en voedingsstoffen bevat, maakt het niet uit of de maaltijd zelf bereid of gekocht is. Wat van belang blijft is de vraag of het voedsel dan inderdaad kwalitatief goed is. En daar zit wel een probleem: maaltijden die te zout zijn (om de houdbaarheid te verhogen), niet goed gereinigde ingrediënten bevatten, te weinig voedingswaarde bezitten, veel te lang warm gehouden moeten worden of met allerlei E-nummers een smaakje gekregen hebben zijn nu niet direct kwalitatief goed voedsel. Vaak zijn ze onnodig duur, de smaak is al grotendeels verloren gegaan.  Biedt de maaltijd dan nog wel bevrediging? Het gemaksvoedsel is er in diverse gradaties: een pakje saus (wat niet meer is dan wat bindmiddel, smaakstoffen en minieme hoeveelheden groentes), soepbasis (die slechts 4 x zo duur gemaakte bouillonpoeders zijn), tot complete maaltijden of snacks waarvan de voedingswaarde discutabel is. Maar onder gemaksvoedsel wordt ook gesneden verse groente begrepen en daar is - behalve de prijs - natuurlijk weinig op aan te merken.  Het lijkt er echter wel op dat de macht over de kwaliteit van het voedsel, die vroeger bij de vrouw des huizes lag nu verschuift naar de producent.