G l o b e t r o t t e r

Buitensportvoeding


Brug te Edingburg, Schotland
METAAL - DE KRACHT

OVER VOEDING
wat is verantwoorde voeding
de schijf van vijf
energie en kilojoules
hoeveel energie
koolhydraten
vetten
cholesterol
essentiële vetzuren
eiwitten
vitamines
in vet oplosbare vitamines
in water oplosbare vitamines
over mineralen
bioactieve stoffen
probiotica en prébiotica
voedingssupplementen
gebruik voedingssupp.
fabeltjes over vitamines
verrijkte voeding
richtlijnen gezonde voeding
tips voor actievelingen
verdeling voedsel over de dag

MICRO-ORGANISMEN
wat is voedselbederf
vormen van besmetting
chemische besmetting
wat zijn micro-organismen
wat doen micro-organismen
soorten micro-organismen
hygiënetips

DE GESCHIEDENIS VAN DE VOEDINGSLEER
de geschiedenis van voedsel
oertijd tot 1960
1960 tot heden
voedsel en macht
religieuze aspecten

VEGETARISME
vegetarisme

VOEDSELALLERGIE
voedselallergie
allergie en onze producten

VOEDSELVEILIGHEID
voedselveiligheid
de warenwet
controlerende instanties
risicoanalyse en veiligheid

naar de winkel

naar het hoofdmenu en de overige hoofdstukken


Combinaties en samenwerkingsverbanden 

Hoe combineer je plantaardige producten zodat je toch alle aminozuren binnen krijgt?
Granen bevatten veel methionine en weinig lysine; bij peulvruchten is dit precies andersom. Door de twee te combineren ontstaat een goed bruikbaar eiwit.

  • pindakaas op volkorenbrood
  • erwtensoep met volkoren- of roggebrood
  • zilvervlies rijst met kikkererwten
  • rijst met tahoe, tofu, vegetarische burgermix of quorn
  • linzen met rijst en sojaproducten
  • rijst met cashewnoten en / of sesamzaad
  • kikkererwten en couscous
  • notenbrood
  • paddestoelen met zilvervliesrijst
  • paddestoelensoep met erwten en roggebrood

Naast deze combinaties zijn er ook vervangende producten aan te wijzen:

Vleesvervangers: Wanneer je niet veganistisch eet en dus wel eieren, kaas, yoghurt, kwark en melk gebruikt, is het binnenkrijgen van volledige eiwitten natuurlijk minder moeilijk. Deze producten zijn volledig in staat om in de eiwitbehoefte te voorzien, omdat zij volledige eiwitten leveren. Wanner je voor magere producten kiest maakt dat voor de eiwitten niet uit en beperk je toch de hoeveelheid vet in de voeding. Sojaproducten, (zoals Tofu,= de stremsel van melk van de gele sojaboon, sojabrokjes of gemalen soja, = vegetarische burgermix en Tifall = gemaakt van sojameel, tarwe en olie) leveren vrij veel plantaardige eiwitten en kunnen als vleesvervanger gebruikt worden. Echter: sojabonen en sojaproducten remmen de opname van ijzer (door het aanwezige fytinezuur) en mogen daarom niet dagelijks of te vaak gebruikt worden.  Quorn, wordt gemaakt van een schimmelsoort, bevat weinig vet en veel plantaardig eiwit en kan eveneens als vleesvervanger gebruikt worden.

Melk kan vervangen worden door sojadrink (dit mag van de warenwet geen melk heten). Een ei kan vervangen worden door sojalecithine. Echter de opname van sojaproducten moet niet te eenzijdig of te overdadig worden. Wanneer je het ei wilt gebruiken om een deeg luchtiger te maken kun je ook gist, zuurdesem of wijnsteenbakpoeder gebruiken. De laatste twee zijn echter moeilijk verkrijgbaar. 

Als bindmiddel kun je kikkererwtmeel of boekweitmeel gebruiken. Ook maïsmeel is een goed alternatief en heeft zelfs een beetje het smaakeffect van eieren. 


IJzer is een belangrijk mineraal. De ADH van ijzer is 10-20 mg per dag maar vrouwen hebben in hun vruchtbare periode meer ijzer nodig. Zij worden door de onderzoekers aangemerkt als risicogroep waarbij een chronisch ijzertekort dreigt. IJzer wordt gelukkig niet alleen uit vlees opgenomen, ook groene groenten, volkorenproducten, peulvruchten, vers fruit, gedroogde abrikozen, vijgen en noten bevatten ijzer. In groene groente zoals spinazie zit ijzer echter meestal gebonden in oxaalzuur, door producten te eten die oxaalzuur afbreken komt het ijzer alsnog ter beschikking. Walnoten, appelstroop en vitamine C stimuleren de opname van ijzer. Citroenzuur en appelzuur bevorderen de opname ook.  Koffie, thee, rode wijn en zemelen remmen juist de opname. Ook melk zou deze werking kunnen hebben. Voor de werking van soja zie bij eiwitopname.

Vitamine B6 is een essentiële vitamine bij de opname van ijzer en de samenwerking met B12 en B11.  Wanneer geen vlees of vis gegeten wordt kunnen noten, bananen en bruinbrood de opname positief beïnvloeden

Calcium is een mineraal waarvan dagelijks 800 mg genuttigd moet worden. Wanneer je zuivelproducten uit je voeding schrapt schrap je één van de grootste calciumbronnen. Gelukkig bevatten ook andere producten calcium: sesamzaad en tahin, de pasta van sesamzaad, bevat veel calcium, gedroogde abrikozen, zonnebloempitten, broccoli en zeewier bevatten ook calcium. 

Vitamine B12 kan uitsluitend opgenomen worden uit dierlijke producten en wordt in het lichaam in voorraad gehouden. Echter deze voorraad raakt binnen een paar jaar uitgeput wanneer er geen nieuwe aanvoer plaatsvindt.  B12-gebrek leidt tot ernstige bloedarmoede en onherstelbare afwijking aan het zenuwstelsel. De risicogroep wordt gevormd door veganisten, omdat zij in het geheel geen B12 met de voeding binnenkrijgen.
Het nuttigen van verrijkte sojaproducten of het met B12 verrijkte gistextract Marmite is eigenlijk geen remedie omdat je 200 mg Marmite per dag zou moeten nuttigen. Smakelijk is dat zeker niet en het lichaam kan maar 2 mg per dag opnemen.
De B12 die in de darmen wordt aangemaakt is geen voor het lichaam opneembare B12.
Het incidenteel nuttigen van een dierlijk product, zoals één ei per week of 400 ml melk per week, is de meest natuurlijke remedie, wanneer dit echt niet gewenst wordt is een gericht voedingssupplement de enige oplossing. 

Meervoudige onverzadigde vetzuren worden door niet - veganisten uit vis opgenomen. Toch hoeven ook veganisten niet verstoken te zijn: het lichaam kan deze vetzuren aanmaken uit linoleenzuur dat voorkomt in lijnzaadolie, walnoten en walnootolie, als de opname dan maar niet gecombineerd is met verzadigde vetzuren uit bijvoorbeeld zuivelproducten, (de combinatie walnoot / kaas is dus niet goed voor de omzetting).
Ook olijfolie is een goede leverancier omdat deze de juiste verhouding tussen linolzuur en linoleenzuur heeft.
Roerbakken in olijfolie komt ook tegemoet aan de behoefte aan vitamine A; de omzetting van de plantaardige bètacaroteen verloopt beter in een vette omgeving

 

  © Globetrotter, 1999 - 2002. Laatste update: 1 oktober 2002.

terug naar de vorige pagina