G l o b e t r o t t e r

Buitensportvoeding


verjaardagstaart, Ganesh Himal, Nepal
VUUR - DE WARMTEBRON

OVER VUURMAKERS
over houtvuur
tips voor het koken op houtvuur
brandereigenschappen
brandstof eigenschappen
spiritus eigenschappen
gas eigenschappen
benzine eigenschappen
overige brandstof eigenschappen
over spiritusbranders
over multifuelbranders
Finse gril
de Outback Oven

POTTEN en PANNEN
pannen - materialen
Terra pannenset
kookaccessoires
wijdhalsflessen

KOOKBOEKEN en KOOKCURSUSSEN
kookcursussen
kookboeken
kooktips

naar de winkel

naar het hoofdmenu en de overige hoofdstukken


Pannen: de selectie

Om te eten heb je ook pannen nodig. Dit lijkt logisch maar niet iedere buitensporter heeft evenveel pannen nodig. Er zijn buitensporters die aan een beetje warm water genoeg hebben.
Dit warme water wordt in een zakje gegoten waar vaak alleen wat onduidelijke poeders in zitten. Klaar is de maaltijd. Bij deze manier van eten bereiden is een fluitketel nog de beste optie.
Voor klimmers en grammenjagers een uitkomst, maar als je voor je lol onderweg bent wil je ook wel eens wat anders. Er zijn ook buitenkoks die liever verantwoord en lekker eten door wel gebruik te maken van een pan. Met allerlei ingrediënten wordt een lekkere maaltijd bereid. Over het waarom daarvan hebben wij in ons hoofdstuk Voeding al veel verteld. Speciaal voor de buitenkok, die bewuste keuzes wil kunnen maken,  worden op de volgende bladzijdes de verschillende mogelijkheden van pannen op een rij gezet.
Wij gaan er daarbij van uit dat de lezers lichtgewicht kampeerders zijn of bijvoorbeeld kanoërs die net iets meer gewicht kwijt kunnen.

De keuze in pannen is enorm, dus gaan we eerst wat uitgangspunten op een rij zetten. De eerste vragen die dan gesteld worden, betreffen het gebruik:

Voor hoeveel personen ga je koken?
Twee kampeerders kunnen toe met een pan van 1,5 liter en liefst nog een extra pan van 1 liter. De deksel van de pan kan dan dienst doen als koekenpan. Eén pannengreep is voldoende
Een groepje van 3 of 4 is beter af met een extra pan van 2 liter en kan overwegen om een extra pannengreep mee te nemen zodat een volle pan wat gemakkelijker te hanteren is.
Voor grotere groepen kun je beter ook grotere pannen gebruiken.
Hoe reis je en naar welke regio's ga je?
Wanneer je alles in een rugzak moet vervoeren spreekt het gewicht een belangrijk woordje mee.
Wanneer je in een kano of met dragers rondtrekt kun je iets meer gewicht vervoeren.
Op de fiets of motor speelt het volume een belangrijke rol.
Reis je in een gebied waar vuur maken mogelijk is of ben je op het gebruik van de brander aangewezen?
Wat voor warmtebron gebruik je?
Houtvuur of brandertje: niet elk materiaal is geschikt voor verhitting op houtvuur.
Op houtvuur worden de pannen meestal erg vuil aan de buitenkant, een pan met hengsels kan dan goed boven het vuur bevestigd worden, maar is meestal zwaarder. Voor vervoer in de rugzak is dat niet handig.
Op een kleine brander zet je geen grote, brede pan. Als je een grote pan nodig hebt zul je ook een bredere, stevige brander moeten gebruiken of, andersom geredeneerd, meerdere kleinere pannen moeten gebruiken.
Hoeveel budget heb je?
De materialen verschillen niet alleen in eigenschappen maar ook in prijs.
Hoe culinair wil je zijn?
Voor het koken van alleen water voldoet een (fluit)ketel prima, wil je ook nog echt kokkerellen dan is een fluitketel juist overbodig.
Een tweede pan maakt meer en complexere gerechten mogelijk.
Koekenpannen zijn ook te koop met inklapbare of afneembare handvatten en zijn vaak multifunctioneel: zowel pannendeksel als koekenpan. Het gebruik van een tefloncoating maakt de pan wel duurder maar ook veel gemakkelijker in gebruik: pannenkoeken bakken wordt een eitje, je hebt minder vet nodig en het afwassen wordt een stuk prettiger omdat er minder aanbaksel is.
Waar moet je verder nog op letten?
Pannen met kunststof handvatten zijn natuurlijk uit den boze, deze kunnen smelten. Metalen handvatten kun je beter niet zomaar vastpakken. Handvatten zijn onhandig bij het inpakken en leveren extra gewicht. Op een buitensportpan zul je dan ook maar zelden handvatten aantreffen. Het gewicht van de pannen kan maar beperkt zijn. Al deze redenen maken dat de normale keukenpannen afvallen.
Losse pannengrepen zijn klein en slim op te bergen. Controleer of ze goed grip hebben op de pan van je keuze.
Gebruik bij voorkeur geen smalle hoge pannen, de warmte gaat onbenut verloren en ze zijn lastig bij het koken.
Een te brede pan op een smalle brander is vragen om ongelukken en wordt, in het gunstigste geval, niet voldoende verwarmd.
Een te kleine pan levert een hoop geknoei en verlies bij het roeren.  Alles in één pan kookt efficiënt en beperkt de hoeveelheid pannen, maar is de pan dan groot genoeg voor de benodigde porties?


Pannen(sets) stem je af op je eigen behoefte en eigen budget. Er zijn heel veel merken en variëteiten op de markt, kijk dus goed rond voor je iets aanschaft. Blijf bij je beoordeling vooral praktisch, van mooie kleurtjes wordt de maaltijd niet smakelijker, een set met onderdelen die je niet gebruikt is onnodig kostbaar, aan steelpannen of fluitketels hebben wij zelf nooit behoefte gehad. De non-stick koekenpan bevalt ons prima, maar als je bijna nooit bakt onderweg voldoet de normale deksel goed. Verder kunnen wij met twee pannen prima uit de voeten. Terwijl we eten (meestal uit de pan), staat het water voor de koffie al op het vuur. Om lekker te eten hoef je geen dure keukenuitrusting te bezitten maar heb je goede ingrediënten in de pan nodig!

verder lezen over de materialen eigenschappen

  © Globetrotter, 1999 - 2006. Laatste update: 18 december 2004.

terug naar de vorige pagina