HOUT - DE BRANDSTOF
HET GEBRUIK VAN NOTEN:
Noten kunnen gemengd in maaltijden of tussendoor opgepeuzeld (Trailmix) worden.
Je vindt amandelen o.a. in
de maaltijden 'Couscous Marrocain' en 'Hoge Paddonood'. Tamme kastanjes
tref je in de maaltijden 'Tamme Zwamme' en 'Hoge Paddonood' aan. Pinda's
vind je in de maaltijd 'Globiyakki'.
Eiwitrijk voedsel
(wat noten zijn) kan beter 's avonds dan 's ochtends genuttigd worden.
Dit omdat de spijsvertering ook energie kost. Zoals altijd geldt ook
hierbij dat de opname in relatie moet zijn met het verbruik. Op een actieve
dag mogen tussendoor best wat noten genuttigd worden.
BEREIDING:
Om de noten zit vaak nog een vlies. Dit kan probleemloos verwijderd
worden, zonder dat je daardoor voedingswaarde verliest. Het vlies is
lastig te verteren en veel mensen vinden het niet prettig om te eten.
Goed kauwen van de noten brengt de voedingsstoffen
optimaal ter beschikking van het lichaam.
Licht roosteren en uiteraard het malen van noten geeft een
soortgelijk effect. Dit werkt echter negatief op de houdbaarheid.
Teveel vet is ook weer niet goed, daarom is droog-roosteren beter. Voldoende
drinken is belangrijk wanneer noten genuttigd worden.
NAAR DE ANDERE INFORMATIEBLADEN:
over aardappel
over bonen
over rijst
over maïs
over pasta
over tarwegries
over tarwebloem
over couscous
over hartkeks
over brood en broodbakken
cursus broodbakken
over andere granen
over vlees en vis
over paddestoelen
over vruchten
over groente
over vet en bakproducten
terug naar DE ANDERE HOOFDSTUKKEN
NAAR DE WINKEL
|
Productinformatie
Noten
Wat zijn eigenlijk noten? Volgens de definitie
worden hier de zaden mee bedoeld van de steenvruchten. En
steenvruchten zijn vruchten met een harde pit waarvan de pit wel
(walnoot) of niet gegeten wordt (abrikoos). Pinda's zijn geen noten
(maar peulvruchten). Toch
worden deze over het algemeen wel bij de noten geschaard. De Kokosnoot
heeft juist een harde schaal maar daarvan wordt het vruchtvlees gegeten.
En de kokosnoot en pinda bespreken wij bij de olie- en vetproducten.
Lastig antwoord dus. Het overgrote deel van de noten wordt gelukkig door de
meeste mensen wel als noot gezien en over de noten die wij nu
bespreken, zal weinig discussie zijn.
Belangrijk is dat "noten"een
overeenkomstige voedingssamenstelling
hebben. In het algemeen bevatten noten de vitamines E, B1, B2 en B6 en hebben
zij een hoog gehalte aan de mineralen calcium, magnesium, ijzer,
fosfor, zink, koper, mangaan en kalium. Bovendien is het eiwit dat in
noten zit een goede vervanging voor het eiwit uit dierlijke producten en
zijn er zelfs bronnen die beweren dat dit eiwit veel beter verteerbaar
is. Noten
bevatten (alweer in het algemeen) relatief veel vet waardoor dit
voedingsmiddel een natuurlijk verzadigd gevoel oplevert en als vervanging voor
dierlijk vet gebruikt kan worden. Over het gezonder zijn van deze vetten
kan niet globaal geoordeeld worden, valt een heel boekwerk vol te
schrijven en bovendien is de discussie hierover nog lang niet beëindigd. Daar blijven we
graag buiten. Maar in het hoofdstuk 'metaal' is over soorten vet en
eiwit veel informatie te vinden; de geïnteresseerde kan daar natuurlijk
ook nog even zijn licht opsteken.
Noten worden meestal licht gebrand om besmettingen op te heffen en
vervolgens gezouten om de houdbaarheid te verbeteren. Dit zout geeft natuurlijk
reden tot matiging van het gebruik omdat teveel zout niet gezond is. Gelukkig kan een
buitensporter wel iets zouttoevoeging gebruiken. Zoute noten worden meestal zo gegeten, ongezouten
noten worden bij het koken gebruikt, maar tegen deze ongeschreven wet
mag natuurlijk naar smaak gezondigd worden. Doordat noten relatief veel vet bevatten
bederven eenmaal gepelde noten vrij snel, ongepeld zijn noten zo'n 6
maanden houdbaar.
Noten hebben geen koelkast nodig om bewaard te worden en zijn ook 'rauw'
te nuttigen. Goede eigenschappen dus voor een reizende consument.
Toepassingen bij Globetrotter Buitensportvoeding:
Wij gebruiken de noten met name omdat dit specifieke aanvullingen levert op de
totale samenstelling van een maaltijd. Buiten de maaltijden kan het dagrantsoen en de energiebehoefte
worden
aangevuld door het nuttigen van bijvoorbeeld 'trailmix', een mengsel van
(onderstaand beschreven) noten, vruchten en chocolade. Tamme Kastanje
De vrucht van de tamme kastanje (Castenea sativa) is eetbaar, de
paardekastanje of wilde kastanje niet (maar dat zijn ook heel
andere bomen). Je zou verwachten dat de bolster van de tamme kastanje
steviger zou zijn, om de vrucht te beschermen. Het tegendeel is waar.
Juist de bolster van de tamme kastanje is zacht en harig. Verse tamme
kastanjes zijn verkrijgbaar van oktober tot december. In dat tijdvak
worden zij vers, in gepofte vorm aangeboden in de talloze stalletjes in de
landen ten zuiden van Nederland. De tamme kastanje is veel minder vet
dan de andere noten en bevat meer zetmeel. Het grootste gedeelte van de oogst wordt verwerkt tot kastanjepuree, een voedzame puree die als
bijgerecht of groente, bij voornamelijk wildgerechten, geserveerd
wordt. Een gedeelte van de oogst wordt gedroogd en vormt dan een noot met een
heel zachte, specifieke smaak.
Voedingswaarde per 100 gram:735 kJ, 2,5 gram vet, 4 gram eiwit, 35 gram koolhydraten.
Pistachenoten
Het eetbare zaad met de groene kern van de plant Pistacia vera. De plant
is inheems in West Azië maar wordt tegenwoordig ook in het Middellandse
Zee gebied geteeld en zelfs in Noord Amerika. Deze noot wordt geroosterd en
de schaal moet een beetje geopend zijn, anders is de noot niet rijp. Het
peuteren aan de schil kost mij altijd nagels, voor toevoeging in de
maaltijden werken gepelde pistachenoten prettiger. Wanneer je de
zuiverheid van de noot niet vertrouwt, of het verteren van de noot wilt
vergemakkelijken, kun je de gepelde noten even kort roosteren. Vet zorgt
er echter voor dat
de houdbaarheid terugloopt, rooster dus vlak voor je ze gebruikt. De hartige smaak wordt in de
landen rond de Middellandse Zee vaak toegepast door de noot te
mengen met vlees (meestal in gehakt) maar ook
bij desserts is deze noot erg lekker.
Voedingswaarde per 100 gram: 2625 kJ, 53 gram
vet, 20 gram eiwit, 17 gram koolhydraten.
Amandelen
zijn zaden die groeien aan de Prunus persica, een boom die ook de perzik voortbrengt. Zoete
amandelen worden geschaafd, met
of zonder vlies, of gehakt op de markt gebracht. Ze worden gebruikt in
(zoete) gerechten maar ook bij de bereiding van marsepein en
amandelspijs. Ook de olie wordt gebruikt: amandelolie is licht verteerbaar en geeft een delicate
smaak aan dressings. Amandeleiwit wordt bij 90% van de gebruikers beter
opgenomen dan koemelkeiwit.
Voedingswaarde pre 100 gram: 2478 kJ, 55 gram vet, 19
gram eiwit, 5 gram koolhydraten.
Cashewnoten:
Cashewnoten zijn de zaden van de tropische boom Anacardium occidentale
en zijn romig van smaak. De noot wordt ook wel Bombaynoot of
sesamnoot genoemd. De noten worden gepeld en geroosterd en dan zowel
gezouten als ongezouten aangeboden. Ze zijn aan zeer veel gerechten toe
te voegen, zowel hartig als zoet.
Voedingswaarde: 2625 kJ, 51 gram vet,
19 gram eiwit, 22 gram koolhydraten.
Walnoten:
Deze vruchten van de Juglans regia groeien ook in Nederland maar toch
worden ze meestal gedroogd te koop aangeboden. Walnoten helpen bij het
beschikbaar maken van ijzer uit Spinazie. Walnoten zijn zeer vet (68%!)
en daardoor maar beperkt houdbaar. De Pecannoot lijkt heel erg op de
walnoot maar is 'fijner' van smaak en wordt meestal gesuikerd verkocht.
Voedingswaarde:
2940 kJ, 68 gram vet, eiwit 15 gram, 8 gram koolhydraten.
Hazelnoten
Groeien aan struiken die ook in Nederland zo'n 7 tot 9 meter hoog kunnen
worden. De noten worden gepeld, schoongemaakt en gedroogd. Ook
hazelnoten bevatten veel vet.
Voedingswaarde: 2940 kJ, 69 gram vet, 14
gram eiwit, 6 gram koolhydraten.
© Globetrotter, 2001.
Laatste update:
1 oktober 2002.
|
|
