G l o b e t r o t t e r

Buitensportvoeding


uitzicht op water, Schotland
WATER - HET LEVENSELIXER

HET BELANG VAN WATER
waarom is vocht nodig
hoeveel vocht is nodig
wat is vochtbalans
uitdroging
oververhitting
hoogteziekte
signalen van vochttekort
wat te doen bij vochttekort
vocht op peil houden

OMGAAN MET WATER
hoe vind je water
water beoordelen
soorten verontreiniging
methodes van ontsmetten
ontsmetten org.materiaal
water filteren
ontsmetten door koken
water uit sneeuw en ijs

WATER VERVOEREN
materialen voor wateropslag

naar de winkel

naar het hoofdmenu en de overige hoofdstukken



Chemisch desinfecteren. 

Na koken is deze methode de goedkoopste. Maar niet in alle gevallen betrouwbaar. Chemische middelen worden aangeboden in druppel- of tabletvorm die na inwerktijd het water geschikt zouden moeten maken voor veilige consumptie. Met nadruk worden hier de woorden 'zouden moeten' gebruikt want in koud water duurt de inwerking bijzonder lang en bepaalde protozoa, zoals Cryptosporidium, zijn inmiddels locaal resistent geworden tegen chloor en jodium. Hierdoor staat de werkbaarheid van deze middelen in de praktijk nogal ter discussie. Chloor en jodium geven beide een onaangename bijsmaak aan het water, beide stoffen zijn voor de gezondheid van bepaalde bevolkingsgroepen niet aan te bevelen, jodium kan schadelijk zijn bij een te hoge dosis en een te lange gebruiksduur, chloor beïnvloedt de vruchtbaarheid en kwaliteit van het sperma. Enige voorzichtigheid bij het gebruik en scepsis over de werkzaamheid is dus geboden:

Chloor
voordeel:
Afhankelijk van de verdunning, doeltreffend tegen virussen en bacteriën.
Niet nadelig voor de gezondheid, mits je er voor zorgt dat chloor niet in je lichaam kan worden opgeslagen. Na inwerking in het water moet het weer weggevangen worden door bijvoorbeeld een koolstoffilter.
negatief:
sterke smaak,
niet werkzaam tegen protozoa en amoeben, tenzij de dosis verhoogd wordt en de inwerktijd aanzienlijk wordt verlengd,
én, zelfs na lange inwerktijd,  dient nog een nabehandeling te worden toegepast, om echt veilig te zijn. Hiervoor kan natriumthiosulfaat gebruikt worden of zilver. Dit bevindt zich weer in een microfilter die tevens voorzien moet zijn van een koolstofblok om te voorkomen dat chloor in je lichaam wordt opgeslagen.
Reageert met organisch materiaal, daardoor minder geschikt voor oppervlakte water.
Wel bruikbaar voor het extra desinfecteren van leidingwater (mits het microfilter wordt toegepast als nabehandeling).
producten: DrinkwellR Chloor, in combinatie met Antichloor om de smaak te neutraliseren en HadexR. Beide producten gebruiken Natriumhypochloriet (HOCI) als werkzame stof. Wij kennen dit beter onder de naam bleekwater. Werkt absoluut niet tegen Giardia. Zie ook bij zilver: MicroporR Forte

Zilver:
voordeel: smaakt beter dan de andere chemische ontsmettingsmiddelen.
nadeel: niet doeltreffend tegen de meeste virussen en protozoa en voorkomt uitsluitend het ontkiemen van bacteriën. Het water moet dus reeds gezuiverd zijn. Eigenlijk alleen geschikt om water in opslagtanks langer te bewaren.
producten: MicropurR tabletten, werkzame stof zilver, het nut hiervan kan betwijfeld worden omdat het gehalte zilver maar uiterst klein is.
MicropurR Forte tabletten, met calciumhypochloriet als zuiverende stof en zilver als conserverende stof,
doeltreffend tegen bacteriën,virussen en bepaalde protozoa zoals Giardia.

Jodium:
voordelen: jodium is de enige betrouwbare stof om water te ontsmetten, maar heeft ook nadelen voor de gezondheid als het in te hoge concentratie of gedurende langere tijd gebruikt wordt. Teveel jodium beïnvloedt namelijk de werking van de schildklier en sommige mensen zijn allergisch voor jodium. Een gezond persoon mag 20 mg jodium per dag binnenkrijgen. Omdat de richtlijn voor actief jodium voor zuivering op 2 mg. per liter ligt, betekent dit dat je 10 liter water kunt zuiveren per dag. Hiermee is de vochtbehoefte dus ruimschoots gehaald.
Maar mensen met een schildklierafwijking, zwangere vrouwen en mensen met een schildklierallergie doen er goed aan geen jodium of op jodium gebaseerde middelen te gebruiken.
Jodium is, voor inwendig gebruik, heel moeilijk verkrijgbaar. Een goede oplossing wanneer je jodium wilt (en mag) gebruiken als ontsmettingsmiddel van water: BetadineR
10%

Er zijn verschillende jodiumpreparaten mogelijk. De waterbasis jodiumoplossing (jodium 4%) en de alcoholbasis jodiumtinctuur (2%) bevatten extra jodidezouten. Deze jodide wordt gebruikt om de actieve jodium op te lossen,
BetadineR gebruikt hiervoor povidon, een macromolecule dat geen jodium bevat.
De ontsmetting wordt door het gebruik van povidon niet nadelig beïnvloedt, terwijl het gehalte jodide, dat je binnenkrijgt, daarmee wel lager is.
Voor waterontsmetting is een concentratie van actief jodium nodig van 2 mg p.liter.
Dit komt overeen met:

  • jodiumoplossing 4% 1.2 druppel per liter
  • jodiumtinctuur 2%, 4 druppels per liter
  • en Betadine 10%, 7 druppels per liter.
    (Betadine 10% povidon-jodium bevat namelijk maar 1% actief jodium).
Jodium werkt beter in warm dan in koud water, maar kan ook in koud water gebruikt worden. Je moet dan de dosering verdubbelen én een langere inwerktijd gebruiken. Ook bij sterke vervuiling moet deze stap genomen worden.
Bijkomende voordelen zijn bij gebruik van Betadine i.p.v. jodium 4% of jodium 2%, dat het water minder 'vies' smaakt en dat BetadineR goedkoop en gemakkelijk verkrijgbaar is.
Om water met jodium te kunnen ontsmetten moet jodium voldoende lang in kunnen werken: bij gebruik van BetadineR: bij warm water 30 minuten, bij heel koud water (<10 graden Celsius) 2 uur, bij gebruik van jodiumtinctuur 2%, in koud water minimaal 8 uur! laten staan.

Jodium 2% en 4% zijn om veiligheidsredenen niet vrij verkrijgbaar, hiervoor is een doktersrecept nodig. Dat is niet voor niets, want bij jodiumallergie kan de geringste hoeveelheid jodium al zeer ernstige gevolgen hebben! Ook bij  filters op jodiumharsbasis moet dit in de beoordeling meegenomen worden.

Jodium veroorzaakt altijd een bijsmaak. Als deze bijsmaak er niet is heb je niet genoeg ontsmet. Je kunt na afloop van de inwerktijd de onaangename smaak weg krijgen door Vitamine C aan het water toe te voegen. De inwerktijd moet dan echter wel lang genoeg geweest zijn want vitamine C neutraliseert de werking van jodium. Ook aluminium neutraliseert de werking van jodium, niet ontsmetten in aluminium pan of fles dus.

producten: BetadineR 10%. Gebruik 7 druppels (2 mg) op 1 liter water en laat dit gedurende 30 minuten inwerken. (bij koud water, 10 graden Celsius of minder, 2 uur). Een veilig en goedkoop middel. Met een flesje van 10 ml kan circa 50 liter water gedesinfecteerd worden.
Coghlan's R, jodiumtabletten: werkzame stof hydroperiodide, smaakt onaangenaam, doodt de meeste ziekteverwekkers maar niet de protozoacysten. 

Aanbevolen gebruik bij alle producten: alleen voor noodgevallen.

verder lezen: water ontsmetten door koken

terug naar de vorige pagina


© Globetrotter, 1999 - 2002. Laatste update: 1 oktober 2002.