G l o b e t r o t t e r

Buitensportvoeding


Wassen van de mens verbetert het drinkwater natuurlijk niet, Tasmanie
WATER - HET LEVENSELIXER

HET BELANG VAN WATER
waarom is vocht nodig
hoeveel vocht is nodig
wat is vochtbalans
uitdroging
oververhitting
hoogteziekte
signalen van vochttekort
wat te doen bij vochttekort
vocht op peil houden

OMGAAN MET WATER
hoe vind je water
water beoordelen
soorten verontreiniging
methodes van ontsmetten
ontsmetten org.materiaal
chemisch ontsmetten
ontsmetten door koken
ontsmetten met zout en elektriciteit
water uit sneeuw en ijs

WATER VERVOEREN
materialen voor wateropslag

naar de winkel

naar het hoofdmenu en de overige hoofdstukken


Water waterzuivering door filtering

Water filteren  met behulp van microfilters, is een duurdere, en niet per definitie een snellere methode om water te zuiveren, maar sommigen zweren erbij. Er worden echter de nodige onjuistheden verteld in de folders van producenten, de grondbeginselen op een rijtje zetten kan dus geen kwaad. 

Wanneer er gesproken wordt over 'waterfilters' wordt eigenlijk het proces van microfiltratie en chemisch zuiveren bedoeld dat zich afspeelt in de zogenaamde waterzuiveraars (in het engels: purifiers). Waterfiltratie werkt door middel van het laten doorlopen van water door een filtersysteem waarbij zowel chemische middelen als zeven kunnen worden ingezet. Water filteren zonder ook nog chemisch zuiveren toe te passen is niet voldoende en het is jammer dat het spraakgebruik de suggestie oproept dat water filteren hetzelfde is als water zuiveren.  Hieronder proberen wij het verschil tussen filteren en zuiveren toe te lichten.

Filters zijn over het algemeen goed werkzaam bij het verwijderen van bacteriën, sommigen ook bij het verwijderen van protozoa/amoeben. Virussen zijn echter veel te klein om door filters weggevangen te worden. Tegelijkertijd kunnen virussen maar 2 minuten leven zonder een gastheer (bacterie of organisme dat als gastheer geschikt is), waardoor een filter toch in staat wordt geacht een groot gedeelte van de virussen te verwijderen. 

Filteren alleen is absoluut onvoldoende bescherming, zeker wanneer je reisdoel ligt in één van de werelddelen waar virussen in het water voorkomen. Filteren in combinatie met andere middelen zou  de bescherming wel voldoende moeten maken.
Echter, tot voor kort werd nog gesteld dat zuiveraars zonder een jodiumharsfilter niet in staat zouden zijn om virussen voldoende te elimineren en zuiveraars mét jodiumharsfilter daartoe wel in staat zouden zijn.
Juist dit laatste wordt nu, na aanvullend wetenschappelijk onderzoek, toch weer tegengesproken: in de praktijk valt deze claim behoorlijk tegen. De discussie of filters in combinatie met chemische middelen, dus in staat zijn om voldoende garantie te bieden is weer geopend.
Wanneer koken echt geen optie is, en bovenstaande feiten goed meegewogen worden in de beslissing,  zou een filter uitkomst kunnen brengen. De vraag is dan welke filter?

    Filters zijn er in drie soorten:
  • pompjes
  • rietjes
  • bidon
Pompjes kunnen meer liters per dag filteren en vervolgens nabehandelen. Ze zijn duurder in aanschaf, pompjes verstoppen en moeten dus worden schoongemaakt en zijn zwaarder. Smaakjes toevoegen is mogelijk.

Rietjes zijn eigenlijk de filters in de zin van het woord, zij zijn bedoeld voor sporadisch gebruik, bijvoorbeeld voor een koele slok tijdens de tocht en filteren alleen maar. Ze zijn lichter, compact, goedkoop en eenvoudig te bedienen.  Maar, een beker gezuiverd water verkrijgen kost wel wat tijd. Voor meerdere liters per dag geen optie.  Dat daarmee ook alle virussen verwijderd zijn is een claim die Care Plus - terecht - ontkent. Aanvullende maatregelen (het water ook chemisch ontsmetten) zijn dus nog steeds nodig wanneer je buiten West Europa en Noord Amerika op reis gaat.  Bij dit soort "echte"filters wordt, als voorbehandeling tegen virussen, het gebruik van HadexR geadviseerd. Dit Chloor moet dan wel eerst 30 minuten inwerken om werkzaam te zijn. Omdat je door het rietje heen drinkt en filtert kun je geen smaakjes toevoegen.

Bidons zijn eveneens bedoeld voor kleinere hoeveelheden water. Smaakjes toevoegen is bij een bidonfilter met koolstofelement niet aan te raden.

Waterzuiveraars gebruiken als basis een fijne zeef (microfilter) die bacteriën en protozoa voor een substantieel deel verwijdert. Bij sommige modellen is een voorfilter aanwezig die de grotere (organische) vervuiling tegenhoudt (niet bij rietjes overigens). Dit voorfilter is bedoeld om de zeef en het duurdere filterelement te beschermen. Vervolgens wordt in een extra filterelement de scheikundige nabewerking uitgevoerd en is soms nog een koolstofelement aanwezig om de bijsmaakjes die door de chemische middelen zijn veroorzaakt te neutraliseren. De taak van het hoofdfilter (het filterelement) is, om alle micro-organismen weg te vangen of te doden. Naar gelang de hierboven beschreven werking, wordt een waterfilter een één, twee of drie trapsfilter genoemd.

Hoe werkt het: 
- de eerste stap is een membraanfilters, een zeer dun kunststof membraam met een poriegrootte van 1 micron om de zeer kleine micro-organismen tegen te houden.
Stap 2 is de inzet van zogenaamde dieptefilters.
Een dieptefilter kan gemaakt zijn van keramiek of kunststof. Dit worden keramische -of kunststof- filterelementen genoemd. Ze zijn werkzaam als zeef met heel fijne poriën tot zo'n 0,2 micron.
Vervolgens worden er, per merk en model verschillend, verdere filters geplaatst:
- bijvoorbeeld een zilverfilter: deze kan verwerkt zijn in het hoofdfilter of er los achter geplaatst zijn en heeft tot doel om doorgroei van bacteriën tegen te gaan.
- er kan een actief koolstoffilter geplaatst zijn, dat tot doel heeft om diverse bestanddelen van chemische aard te neutraliseren (chloor, jodium) en vooral gebruikt wordt om de smaakeffecten van het chemisch zuiveren te neutraliseren.
- de keramische en koolstofelementen kunnen in één verwerkt zijn (zeef en een scheikundige werking inéén),
- of er is een jodium-harsfilterelement geplaatst, waarbij de werking er op gericht is dat het micro-organisme de jodium opneemt en daaraan overlijdt.
- tot slot kan het hoofdfilter ook gemaakt zijn van glasvezel- structuren.

Filterpompjes verstoppen gemakkelijk en moeten bij herhaling, goed worden schoongemaakt.
Keramische filters worden gereinigd door het oppervlak af te schrapen. Hierdoor worden ze natuurlijk wel bij elke schoonmaak een beetje dunner en moet het element op den duur vervangen worden.
Bij niet-keramische filters is het ontstoppen erg problematisch en in het 'veld' haast niet te doen. Vervanging van het dure element is dan de enige optie.  Bovendien verstoppen niet-keramische filters sneller, en moeten dus sneller vervangen worden.  Hierdoor zijn deze modellen duurder zijn in het gebruik.
Dit probleem speelt ook met glasvezelelementen. De papierfilter van de MicroliteR (Sigg) wordt nog maar weinig aangeboden en is eigenlijk alleen geschikt voor (hotel)kraanwater.
Voor een goede werking van een jodiumharsfilter moet de organische vervuiling al eerder afgevangen zijn, omdat dit de werking van jodium verstoort. Een voorfilter is dan noodzakelijk.

Voor het werkelijk veilig houden van het gezuiverde water moet natuurlijk het opbergen van het gezuiverde water plaatsvinden in eveneens schone flessen of waterzakken, waar geen ongezuiverd water in opgeslagen is geweest. 

Omdat het aanbod van waterzuiveraars met de tijd verandert en er steeds weer nieuwe toepassing hun weg naar het waterzuiveraar assortiment vinden,  heeft een opsomming van de modellen met hun eigenschappen niet zo veel nut. Je kunt het beste de diverse modellen vergelijken op het moment dat je de aanschaf overweegt.

Voor alle waterzuiveraars geldt dat onderhoud het meest belangrijke onderdeel is. Goed droog maken van het filter en een nabehandeling met gezuiverd water voorkomt de doorgroei van bacteriën in het filter. Invoer- en uitvoerslag gescheiden opbergen, de elementen regelmatig reinigen.  Schoonmaakattributen zijn een mogelijke besmettingsbron, berg deze apart weg. Daarnaast is natuurlijk het zorgvuldig gebruik een voorwaarde voor langere gebruiksduur: lees de gebruiksaanwijzing voor je het filter gaat gebruiken, gebruik altijd een voorfilter (een zakdoek doet al wonderen), neem water uit de meest zuiverste plaats. Een laatste tip: een reserve-element meenemen, in diverse landen zal de juiste niet of heel moeilijk verkrijgbaar zijn.

verder lezen ontsmetting met chemische middelen

terug naar de vorige pagina

© Globetrotter, 1999 - 2006. Laatste update: 2
0 april 2009.