G l o b e t r o t t e r

Buitensportvoeding


Water voor passanten, Nepal
WATER - HET LEVENSELIXER

HET BELANG VAN WATER
waarom is vocht nodig
hoeveel vocht is nodig
wat is vochtbalans
uitdroging
oververhitting
hoogteziekte
signalen van vochttekort
wat te doen bij vochttekort
vocht op peil houden

OMGAAN MET WATER
hoe vind je water
water beoordelen
soorten verontreiniging
methodes van ontsmetten
ontsmetten org.materiaal
water filteren
chemisch ontsmetten
ontsmetten met zout en elektriciteit
water uit sneeuw en ijs

WATER VERVOEREN
materialen voor wateropslag

naar de winkel

naar het hoofdmenu en de overige hoofdstukken



Water desinfecteren door het te koken 

Deze methode is de goedkoopste, de snelste en de meest veilige. Koken doodt overal en altijd alle ziekteverwekkers in water, ook virussen. Het geeft geen bijsmaak. Het levert geen risico's voor de gezondheid zoals chemisch desinfecteren. Je hoeft geen onderhoud te plegen of onderdelen zorgvuldig te reinigen zoals bij filters. En het werkt tegen alle ziekteverwekkers behalve de chemische verontreiniging.  

Het nadeel is dat je altijd brandstof en een vuurbron nodig hebt en die brandstof en brander moet dus extra meegevoerd worden, tenzij je houtvuur kunt gebruiken. Het water moet eerst afkoelen om een koele dronk te verkrijgen. Vergeleken met de inwerktijd van chemische middelen en de tijd die het kost om water te filteren is dit laatste echter een non-argument.

Bacteriën kun je alleen doden wanneer de kooktemperatuur minimaal 90 graden C. is gedurende 3 minuten. Op zeeniveau kookt water bij 100 graden. Heter is beter, maar lagere temperaturen zijn absoluut onvoldoende. Op 3000 meter hoogte zul je de temperatuur niet hoger krijgen dan 90 graden. Elke meter daarboven wordt het kookpunt verlaagd. Hoe dan te handelen? Langer koken, namelijk 1 minuut meer bij 3000 meter en 2 minuten bij meer dan 4000 meter. Elke 1000 meter meer is een extra minuut. Langer doorkoken volstaat, een extra behandeling is niet nodig. Bevriezing doodt geen bacteriën, veronderstel dus niet dat in sneeuw en ijs geen bacteriën voorkomen. Ook het water dat door smelten verkregen is moet doorgekookt worden.

Virussen: omdat virussen een gastheer nodig hebben en daar over het algemeen bacteriën voor gebruiken, zou het doden of wegvangen van de bacterie al een redelijke bescherming moeten bieden. Twee minuten nadat de bacterie dood is, overlijdt ook de virus. Vijf minuten koken - op zeeniveau - vernietigt eerst de bacterie (gastheer) en daarna de virus die daar als parasiet in leeft. Bovendien heeft de virus een eiwitomhulsel als bescherming en eiwit kan zeer slecht tegen sterke verhitting. Elke aanpak tegen virussen, of het nu over waterontsmetting gaat of over andere vormen van preventief verweer, is gericht op het ofwel elimineren van de gastheer of wel het opwekken van latente antistoffen (vaccineren). Aangezien dit laatste voor waterontsmetting geen oplossing biedt, is de aanpak tegen de bacterie de -indirecte- aanpak tegen virussen.

Protozoa en Amoeben: Alleen sterke verhitting is voor de actieve reiziger een optie. Je moet minimaal 5 minuten gekookt hebben bij 80 graden Celsius om alle Giardia te doden. Hogere temperatuur en langer koken mag natuurlijk altijd. De 80 graden grens maakt dat in het hooggebergte niet extra doorgekookt hoeft te worden. Daar zal zeer waarschijnlijk het water in bevroren toestand aanwezig zijn. Bevriezing doodt geen bacteriën,  maar protozoa en amoeben zijn daar veel minder goed tegen bestand. Omdat je sowieso ook de bacteriën wilt vernietigen zul je langer koken en neem je de vernietiging van de protozoa in één moeite mee.

Voor de actieve reiziger of buitensporter zal er bijna nooit noodzaak zijn om tientallen liters water te desinfecteren. Het veilige water moet binnen een redelijke termijn beschikbaar zijn, het moet geen uren duren voor je kunt drinken. Dat leidt er toe dat de  optie van koken een praktische en veilige optie is.

Ons advies is dan ook: Koken wanneer mogelijk!
Koken en uitkijken waar je het water vandaan haalt zijn goede preventieve maatregelen waardoor het gebruik van filters of chemische middelen vaak niet nodig is.

verder lezen over ontsmetten met zout en elektriciteit

terug naar de vorige pagina

© Globetrotter, 1999 - 20
11. Laatste update: 24 december 2010.