Gedroogd
water is...Sneeuw.
Wanneer de tocht zich in de wintertijd of in hogere regionen afspeelt, kan
gebruik gemaakt worden van sneeuw en ijs om de watervoorraad aan te vullen.
Gevriesdroogd water is immers sneeuw of ijs. Er zijn een paar handigheidjes die
nuttig zijn om te weten wanneer je water uit sneeuw of ijs wilt gebruiken.
Allereerst: eet nooit sneeuw of ijs zonder het eerst te smelten. Je maag
stelt het niet op prijs wanneer deze geconfronteerd wordt met zeer koude
vulling. Kun je het niet eerst met behulp van een brander en pan smelten,
laat het dan even in je mond vloeibaar worden en opwarmen voor je het doorslikt. Een andere optie:
smeltwater. Dit kun je vinden aan het eind van een gletsjertong of
onder een sneeuw of ijslaag. Probeer in dat geval een eindje van de gletsjertong weg te gaan om
daar water te tappen. Het water heeft dan al over kiezels gestroomd en is
daardoor zuiverder. Ook langs rotsen is nog wel eens smeltwater op te vangen.
Het tappen van smeltwater kun je goed doen met een (lapland)mok. Gletsjerwater
bevat veel gruis, dat je het best eerst kunt laten bezinken.
Over het algemeen zal sneeuw en ijs tot water worden gemaakt door het te smelten
met behulp van een pan en een brander. IJs levert, per volume en
brandstofverbruik, meer water dan sneeuw: twee maal zoveel
water tegen de helft van de benodigde brandstof voor sneeuw.
IJs is echter lastiger te verzamelen. Vaak moet je dan een pickel gebruiken om het ijs los te kunnen maken.
Sneeuw zal over het algemeen beter toegankelijk zijn. De controverse:
verse sneeuw is schoner dan oude sneeuw, deze laatste is meer verontreinigd met bacteriën.
Maar als verse sneeuw ontbreekt, gebruik dan sneeuw van
dieper gelegen lagen. Dat scheelt in de vervuiling die op
de bovenste laag aanwezig is en dieper gelegen sneeuw is iets meer samengedrukt, is meer
korrelig en levert - relatief - meer water.
Ook nu moet de omgeving meegenomen worden in de beoordeling: gebruik geen sneeuw van velden waarop landbouwbeesten
bivakkeerden. Een stukje verderop is vast wel schonere sneeuw te vinden.
Speciaal voor het verzamelen van
sneeuw zijn zogenaamde sneeuwzakken in de handel verkrijgbaar. Hiervan is één
zijde geopend waardoor je sneeuw in de zak kunt scheppen of schuiven. Vervolgens
kun je die zijde sluiten door een oprolmechanisme.
Ligt er rondom je tent voldoende sneeuw maak dan een voorraadje vlak bij je
kookplek (in een hoekje onder de luifel), zodat je warm kunt blijven wanneer je
vanuit deze voorraad, met een tweede pan of met je mok regelmatig sneeuw
toevoegt aan de pan met smeltwater. Een sneeuwschep is prima geschikt om de
voorraad te maken. Als je aan het winterkamperen bent heb je die natuurlijk bij
je om de kampplek te
graven en voor gebruik bij lawines.
De techniek van het sneeuwsmelten:
Doe eerst een laagje water in de pan zodat deze niet droog kookt.
Doe dus niet in 1 keer een hele klomp sneeuw in de pan maar smelt eerst een
beetje en voeg geleidelijk meer sneeuw -in kleine hoeveelheden- toe. Als je wel
veel sneeuw in de pan doet, zal het onderste gedeelte smelten maar wordt dit
water vervolgens geabsorbeerd door de koude sneeuw erboven. Er ontstaat een holte tussen pan en sneeuw.
De pan kookt droog en verbrandt.
Eventueel kun je de sneeuw eerst tot een vaste massa kneden voordat je dit aan de pan toevoegt, het smelt daardoor
efficiënter (maar je krijgt er wel koude handen van).
Uiteraard smelt je sneeuw zoveel mogelijk met de deksel op de pan, om brandstof te besparen.
Het water dat uit de sneeuw ontstaan is moet nog even doorgekookt worden om het water goed te
ontsmetten.
Smelt en kook in één moeite door voldoende water om de thermosflessen te vullen, zodat er ook 's nachts
drinkwater is. In winterse omstandigheden heeft het geen zin om gewone veldflessen te
vullen, deze bevriezen toch weer.
De techniek van ijs smelten:
IJs hak of breek je in stukken die in de pan passen zodat je
geen knoeiboel van smeltwater bij je tent krijgt. Dit bevriest weer en zorgt
voor gevaarlijke gladde plekken waarop je uit kunt glijden. Het is zo knullig om
net voor de ingang van je tent je enkel te breken! Blijf ook nu attent op het droogkoken, al zal
dit bij ijs minder snel voorkomen.
Tot slot: er is veel sneeuw en ijs nodig om een liter water te maken. Je gebruikt dus
meer brandstof voor het bereiden van de maaltijden en het bereiden
van voldoende drinkwater wanneer je dit verbruik vergelijkt met een
zomertocht. Naast alle extra uitrusting die voor
winterkamperen nodig is, zal dit het gewicht van de bepakking beïnvloeden.
Dat maakt winterkamperen nog een tandje zwaarder. Maar de beloning is er
ook naar. De landschappen krijgen een extra dimensie van al dat sneeuw
en ijs. En als je later, thuis bij de haard, de foto's weer bekijkt is
al die extra moeite al lang weer vergeten, de magie is er dan nog
steeds....
Hoe je water vervoert lees je op de volgende bladzijde
© Globetrotter, 1999 - 2006.
Laatste update: 2 april 2005.
terug naar de vorige pagina
|