G l o b e t r o t t e r

Buitensportvoeding


koken in de tent, Noorwegen
WATER - HET LEVENSELIXER

HET BELANG VAN WATER
waarom is vocht nodig
hoeveel vocht is nodig
wat is vochtbalans
uitdroging
oververhitting
hoogteziekte
signalen van vochttekort
wat te doen bij vochttekort
vocht op peil houden

OMGAAN MET WATER
hoe vind je water
water beoordelen
soorten verontreiniging
methodes van ontsmetten
ontsmetten org.materiaal
water filteren
chemisch ontsmetten
ontsmetten door koken
ontsmetten met zout en elektriciteit

WATER VERVOEREN
materialen voor wateropslag

Naar de winkel

Naar het hoofdmenu en de overige hoofdstukken


Gedroogd water is...Sneeuw.

Wanneer de tocht zich in de wintertijd of in hogere regionen afspeelt, kan gebruik gemaakt worden van sneeuw en ijs om de watervoorraad aan te vullen. Gevriesdroogd water is immers sneeuw of ijs. Er zijn een paar handigheidjes die nuttig zijn om te weten wanneer je water uit sneeuw of ijs wilt gebruiken.

Allereerst: eet nooit sneeuw of ijs zonder het eerst te smelten. Je maag stelt het niet op prijs wanneer deze geconfronteerd wordt met zeer koude vulling. Kun je het niet eerst met behulp van een brander en pan smelten, laat het dan even in je mond vloeibaar worden en opwarmen voor je het doorslikt. Een andere optie: smeltwater. Dit kun je vinden aan het eind van een gletsjertong of onder een sneeuw of ijslaag. Probeer in dat geval een eindje van de gletsjertong weg te gaan om daar water te tappen. Het water heeft dan al over kiezels gestroomd en is daardoor zuiverder. Ook langs rotsen is nog wel eens smeltwater op te vangen. Het tappen van smeltwater kun je goed doen met een (lapland)mok. Gletsjerwater bevat veel gruis, dat je het best eerst kunt laten bezinken.

Over het algemeen zal sneeuw en ijs tot water worden gemaakt door het te smelten met behulp van een pan en een brander.
IJs levert, per volume en brandstofverbruik,  meer water dan sneeuw: twee maal zoveel water tegen de helft van de benodigde brandstof voor sneeuw.
IJs is echter lastiger te verzamelen. Vaak moet je dan een pickel gebruiken om het ijs los te kunnen maken.
Sneeuw zal over het algemeen beter toegankelijk zijn. De controverse: verse sneeuw is schoner dan oude sneeuw, deze laatste is meer verontreinigd met bacteriën. Maar als verse sneeuw ontbreekt, gebruik dan sneeuw van dieper gelegen lagen. Dat scheelt in de vervuiling die op de bovenste laag aanwezig is en dieper gelegen sneeuw is iets meer samengedrukt, is meer korrelig en levert - relatief - meer water.
Ook nu moet de omgeving meegenomen worden in de beoordeling: gebruik geen sneeuw van velden waarop landbouwbeesten bivakkeerden. Een stukje verderop is vast wel schonere sneeuw te vinden.

Speciaal voor het verzamelen van sneeuw zijn zogenaamde sneeuwzakken in de handel verkrijgbaar. Hiervan is één zijde geopend waardoor je sneeuw in de zak kunt scheppen of schuiven. Vervolgens kun je die zijde sluiten door een oprolmechanisme.

Ligt er rondom je tent voldoende sneeuw maak dan een voorraadje vlak bij je kookplek (in een hoekje onder de luifel), zodat je warm kunt blijven wanneer je vanuit deze voorraad, met een tweede pan of met je mok regelmatig sneeuw toevoegt aan de pan met smeltwater.
Een sneeuwschep is prima geschikt om de voorraad te maken.
Als je aan het winterkamperen bent heb je die natuurlijk bij je om de kampplek te graven en voor gebruik bij lawines. 

De techniek van het sneeuwsmelten:
Doe eerst een laagje water in de pan zodat deze niet droog kookt. Doe dus niet in 1 keer een hele klomp sneeuw in de pan maar smelt eerst een beetje en voeg geleidelijk meer sneeuw -in kleine hoeveelheden- toe. Als je wel veel sneeuw in de pan doet,  zal het onderste gedeelte smelten maar wordt dit water vervolgens geabsorbeerd door de koude sneeuw erboven. Er ontstaat een holte tussen pan en sneeuw. De pan kookt droog en verbrandt.
Eventueel kun je de sneeuw eerst tot een vaste massa kneden voordat je dit aan de pan toevoegt, het smelt daardoor efficiënter (maar je krijgt er wel koude handen van).
Uiteraard smelt je sneeuw zoveel mogelijk met de deksel op de pan, om brandstof te besparen.
Het water dat uit de sneeuw ontstaan is moet nog even doorgekookt worden om het water goed te ontsmetten. 
Smelt en kook in één moeite door voldoende water om de thermosflessen te vullen, zodat er ook 's nachts drinkwater is. In winterse omstandigheden heeft het geen zin om gewone veldflessen te vullen, deze bevriezen toch weer.

De techniek van ijs smelten:
IJs hak of breek je in stukken die in de pan passen zodat je geen knoeiboel van smeltwater bij je tent krijgt. Dit bevriest weer en zorgt voor gevaarlijke gladde plekken waarop je uit kunt glijden. Het is zo knullig om net voor de ingang van je tent je enkel te breken! Blijf ook nu attent op het droogkoken, al zal dit bij ijs minder snel voorkomen.

Tot slot: er is veel sneeuw en ijs nodig om een liter water te maken. Je gebruikt dus meer brandstof voor het bereiden van de maaltijden en het bereiden van voldoende drinkwater wanneer je dit verbruik vergelijkt met een zomertocht. Naast alle extra uitrusting die voor winterkamperen nodig is, zal dit het gewicht van de bepakking beïnvloeden. Dat maakt winterkamperen nog een tandje zwaarder.
Maar de beloning is er ook naar. De landschappen krijgen een extra dimensie van al dat sneeuw en ijs. En als je later, thuis bij de haard, de foto's weer bekijkt is al die extra moeite al lang weer vergeten, de magie is er dan nog steeds.... 

Hoe je water vervoert lees je op de volgende bladzijde

© Globetrotter, 1999 - 2006. Laatste update: 2 april 2005.

terug naar de vorige pagina