Iedereen heeft wel eens meegemaakt dat voedsel de oorzaak was van “lichamelijk ongemak”. Diarree of winderigheid, in sommige gevallen zelfs misselijkheid en/of koorts. Meestal is er dan sprake van ‘bedorven’ voedsel, maar bij een aantal mensen ligt de oorzaak bij consumptie van een bepaald soort voedsel, een stof in het voedsel,  waar een ander mens geen last van heeft. Een (niet bedorven)  glas melk zorgt bij de ene mens voor ongemak terwijl de andere persoon nergens last van heeft. Men spreekt dan meestal van ‘voedselallergie’ maar dit kan ook veroorzaakt worden door ‘voedselintolerantie’. Beiden worden veroorzaakt door een reactie op een Allergeen: een stof in het voedsel waar iemand met een intolerantie of allergie voor deze stof “niet tegen kan”.

Bij voedselallergie is sprake van een abnormale reactie van het afweersysteem. Door het lichaam worden antistoffen aangemaakt tegen bepaalde stoffen in dat voedsel terwijl een “niet – allergisch’ lichaam dit niet doet. De antistoffen zorgen op hun beurt voor allerlei reacties (jeuk, eczeem, maar zelfs ook afwijkend gedrag). Bekende oorzaken van voedselallergie zijn o.a. soja, tarwe, kippeneieren, schelpdieren en koemelk. Een van de meest ernstige voorbeelden van allergie zien we bij de pinda. Hiervan kan de allergische reactie zo hevig zijn dat het slachtoffer in shock raakt. Dit wordt anafylactische shock genoemd en het slachtoffer kan zelfs al van een snippertje pinda overlijden.

Bij voedselintolerantie is niet het afweersysteem de oorzaak maar zijn bepaalde bestanddelen van de voeding de oorzaak. Dit kunnen natuurlijke bestanddelen zijn zoals lactose, of kunstmatige toevoegingen zoals conserveer – of kleurmiddelen. Bij Coeliakie worden de darmvlokken beschadigd door natuurlijk eiwit uit voedsel (gluten).

De overkoepelende term is voedselovergevoeligheid. De bekende veroorzakers hiervan noemen we “Allergenen” en wanneer deze stoffen in het voedsel voorkomen dan moet dit direct herkenbaar zijn voor de consument, op het etiket en op de menukaart. De allergenen declaratie!

Iemand waarbij één van de vele vormen van voedselovergevoeligheid vastgesteld is, moet de rest van zijn / haar leven heel goed op zijn consumpties letten en wordt daar in het sociale leven voortdurend mee geconfronteerd. Meestal heeft onderzoek uitgewezen welke stof bij hen voor problemen zorgt en hebben zij van patiëntenverenigingen of de diëtist hulp gekregen bij het samenstellen van hun voedselpatroon. Ook het internet geeft de nodige informatie; de stichting voedselallergie en de Nederlandse Coeliakie vereniging geven gerichte adviezen, etiket- en merkinformatie aan mensen met voedselintolerantie.

De EU heeft een lijst opgesteld met de bekende “allergenen”  en heeft strikte richtlijnen opgesteld, voor zowel de vermelding op het etiket als op de menukaart in restaurants. Wij onderschrijven dit van harte want er is niets belangrijker dan verantwoord eten! Wij vermelden de ingriedenten en allergenen dan ook separaat bij de beschrijving van de producten en verpakken veel producten ook mede daarom apart.
Aanvullend staat hieronder nog verdere informatie per soort overgevoeligheid:

Additieven:
Bij de gedroogde Globetrotter producten worden geen kunstmatige zoet – of smaakstoffen toegevoegd. Er zijn dus geen “verborgen” bestanddelen die voor deze intolerantievorm problemen op zullen leveren. Sausen en bouillonpoeders zijn echter samengestelde producten die wij niet kunnen beïnvloeden, daar zitten vaak allerlei toevoegingen in; dat wordt tussen haakjes vermeld.

Gist:
Runderbouillon bevat gistextract.
De plantaardigebouillon – die bij vegetarische gerechten gebruikt wordt – bevat dit niet.
De broodpakketten bevatten naast meel en zout eveneens gedroogde gist

Lactose:
komt voor in melkproducten. Aangezien wij bij de maaltijden met aardappelpuree melkpoeder toevoegen aan het aardappelpoeder, zijn deze maaltijden niet geschikt voor lactose gevoelige eters.
Aan het samengestelde gerecht Boerenomelet en Champignon -kaasomelet is melkpoeder toegevoegd. Ook  Pannenkoek en Drie in de pan zijn niet geschikt voor lactose-intolerante mensen, omdat melkpoeder tot de bestanddelen van de mix behoort.
Kaas(poeder) kan lactose bevatten. Met name de gerechten met blauwschimmelkaas zijn dan niet de juiste keus. Kaas is uiteraard apart verpakt en kan weggelaten worden, maar bij Tortellini met gorgonzola en Luxe blauwschimmelprei is de kaas een essentieel bestanddeel van de maaltijd.

Ook mensen die allergisch zijn voor penicilline moeten gorgonzolakaas en blauwe kaas mijden.

De pittige geraspte kaas (Parmezaanse kaas zouden we vroeger zeggen) is apart verpakt en is een smaaktoevoeging die gemakkelijk weggelaten kan worden. Deze kaassoort bevat ook glutaminezuur (van nature). Mensen met glutaminaatovergevoeligheid kunnen beter deze kaas aan anderen overlaten.

In geval van Soja overgevoeligheid is het belangrijk te weten dat Vegetarische Burgermix een sojaproduct is, net als (uiteraard) de sojabrokjes en de soja-melkpoeder.

De mensen met Coeliakie (glutenintolerantie/tarweallergie) weten natuurlijk dat granen zoals tarwe, haver, rogge, en gerst voor hen de boosdoeners zijn. Onze broodpakketten en alle pasta maaltijden zijn voor hen niet geschikt. Ook Couscous behoort voor hen tot de ‘ongewenste’ producten.
Rijst en bonen maaltijden zouden  voor hen wel geschikt zijn, maar, omdat wij niet de garantie kunnen geven dat onze leveranciers de producten goed gescheiden houden, kunnen wij niet garanderen dat de rijstmaaltijden glutenvrij zijn.  Op de site van de Coeliakie vereniging is een lijst met speciale merken te vinden die wel voor hen geschikt zijn en deze kunnen goed aangevuld worden met onze gedroogde groenten en gedroogd vlees.  Gluten laten zich niet beperken, die zweven door de lucht en kunnen alleen in speciale ruimtes geweerd worden. Die hebben wij niet, daarom zijn onze producten NOOIT  100% glutenvrij.

Citaat uit officiële mededeling van het bakkerijcentrum “Regelmatig wordt gedacht dat speltbrood geschikt is voor mensen met een tarweallergie. Dit is helaas niet het geval. Omdat spelt verwant is aan reguliere tarwe en sterke overeenkomsten in eigenschappen vertoont, is deze graansoort ook niet geschikt voor mensen met bijvoorbeeld coeliakie. Voor speltbrood worden meestal speltrassen gebruikt die een kruising zijn tussen oerspelt en de huidige broodtarwe. Spelt is dus zeer nauw verwant aan tarwe en de eiwitten van deze twee graanrassen lijken erg op elkaar. De Europese Commissie heeft ook bepaald dat wanneer spelt of khorasantarwe (voorheen kamut) als ingrediënt worden gebruikt, daarbij verwezen moet worden naar het allergeen tarwe.”

Kippenei-overgevoeligheid spreekt haast voor zich; alle kippeneiwit en dus onze omelet gerechten, moeten vermeden worden.
De maaltijden waarin eipoeder zit kun je vinden op de bestellijsten. Ook eipoeder is apart verpakt waardoor de maaltijd (die altijd voor 2 personen is) gesplitst kan worden, de andere eter heeft dan iets meer ei.

De officiële allergeen zijn: Vis, gluten, soja, (kippen)ei, (koe)melk, schaaldieren, schaalvruchten (noten), weekdieren, aardnoten (pinda), sesamzaad, maïs, steenvruchten, lupine, selderij, mosterd en sulfiet/zwaveldioxine en toegevoegde suikers.

Eiwitten zijn bekende veroorzakers van allergische reacties. De boosdoeners zijn dan bepaalde aminozuren waaruit het eiwit is opgebouwd. Op verzoek van één van onze klanten hebben wij een tabel opgesteld  waarin het gehalte fenylalanine in een portie gedroogde groente zichtbaar is. De Nederlandse PKU vereniging geeft hierover informatie op haar website en een handige rekenhulpje vind je op de Amerikaanse website die door de webmaster van voedsel.net is aangeleverd. Het intikken van het ingrediënt in de database levert het gehalte fenylalanine.

Dit werkt dus prima bij verse ingrediënten maar hoe zit dat dan bij gedroogd? Dat kun je aflezen in onderstaande tabel. Allereerst de hoeveelheid gedroogde groente, benodigd om 200 gram gekookte groente over te houden, vervolgens het gehalte fenylalanine dat in zo’n portie aanwezig is.

productnaam hoeveelheid.gedroogd in grammen om portie 200 gram gekookt te verkrijgen fenylalanine p.portie in mg
Spinazie 50 741
Wortelen 50 183
Sperzieboon 50 219
Prei 50 382
Erwten 50 524
Zoete Maïs 50 257
Paprika 50 282
Uien 50 127
Rode Kool 50 168
Boerenkool 50 606
Aubergines 50 364
Courgettes 50 354
Rode Bieten 50 102
Broccoli 50 566
Nasi groenten 50 189
Tomaat 50 85
basisproducten nodig in grammen per portie voor 1 persoon fenylalanine per portie in mg
macaroni en pasta 120 828
rijst 115 495
tarwemeel 115 748
bruine bonen gedroogd 110 4002
Linzen, gedroogd 60 2556

Het gehalte fenylalanine is ontleend aan de opgave van Dr.J.Kamsteeg & Ir.M.I.A. Baas in hun publicatie “eetwaar=eetbaar?”1991, blz 153, in verse producten. Daar waar gegevens ontbreken is uitgegaan van de USA government nutricient databasa. De gehaltes in rauwe, verse producten zijn teruggerekend naar rauw, gedroogd product op basis van vochtpercentage en restant vocht. Bovenstaande informatie is bedoeld als hulpmiddel maar vervangt niet het advies van je dokter of diëtist!